Kart Analizi: Sarı ve Kırmızı Kart Beklentisi Veriyle Nasıl Okunur?

Kart sayısı, futbolun en "insan kaynaklı" istatistiklerinden biridir. Gol bir topun çizgiyi geçmesine, korner topun auta çıkmasına bağlıdır; kart ise bir faulün sertliğine, maçın gerginliğine ve hakemin yorumuna. Bu yüzden kart analizi, diğer istatistiklere göre daha fazla belirsizlik taşır ve daha temkinli okunmalıdır.

Bu yazıda kart beklentisinin hangi veriyle hesaplanabileceğini, sarı ve kırmızı kartın neden farklı ele alınması gerektiğini ve OranAnalizTV'nin Kart Analizi ekranının elinde olmayan veriyi neden göstermediğini anlatıyoruz.

Bu yazıda:

• Kart analizi nedir?
• Kart verisi nasıl tutulur?
• Beklenen kart nasıl hesaplanır?
• Hakem verisi neden yok?
• Okurken dikkat edilecek noktalar
• Ekran adım adım nasıl kullanılır?
• Kart ve korner değerlendirmesinin farkı
• Beklenen kartı bir çizgiyle karşılaştırmak
• Kart tahminleri sayfası
• Sık Sorulan Sorular
• Bir sonraki adım

Kart analizi nedir?

Kart analizi, iki takımın geçmiş maçlarda gördüğü gerçek sarı ve kırmızı kart sayılarından bir karşılaşmanın beklenen kart seviyesini çıkarma yöntemidir. Çıktı, "bu maçta kaç kart çıkacak" sorusunun cevabı değildir. Yakın geçmişteki kart eğiliminin hangi seviyeye işaret ettiğinin özetidir.

Kart sayısını etkileyen başlıca etkenler şunlardır:

• Oyun tarzı: Yüksek tempolu, ikili mücadelenin yoğun olduğu takımlar daha fazla faul yapar.
• Maçın önemi ve gerginliği: Derbiler, düşme hattı maçları ya da eleme maçları genellikle daha sert geçer.
• Skor durumu: Geride kalan takımın oyuncuları zaman zaman daha agresif müdahalelere girer; öndeki takım ise oyunu yavaşlatırken kart görebilir.
• Hakem: Aynı pozisyon farklı hakemlerde farklı sonuç doğurabilir.

Bu etkenlerin bir kısmı geçmiş kart ortalamasına zaten yansır. Bir kısmı ise maça özgüdür ve ortalamada görünmez.

Kart verisi nasıl tutulur?

OranAnalizTV'de kart verileri maç istatistiği sağlayıcısından alınır ve veritabanında saklanır. Burada iki tasarım kararı öne çıkar:

1. Sarı ve kırmızı ayrı tutulur. İki kart türü hem sıklık hem anlam açısından farklıdır. Sarı kart sık görülen, ortalaması anlamlı bir istatistiktir. Kırmızı kart ise seyrek bir olaydır ve tek bir maçta görülmesi ortalamayı orantısız şekilde oynatır.

2. "Veri yok" ile "kart görülmedi" ayrı kaydedilir. Sağlayıcı bazı maçlarda kırmızı kart alanını hiç göndermez. Bu durumda değer sıfır sayılmaz, bilinmiyor olarak tutulur. Bu ayrım küçük bir teknik detay gibi görünse de sonucu doğrudan etkiler. Gelmeyen veriyi sıfır saymak, kırmızı kart ortalamasını sistematik olarak aşağı çekerdi.

Beklenen kart nasıl hesaplanır?

Ekran her iki takımı bu maçta oynayacağı rolde ölçer:

• Ev sahibi için son 5 iç saha maçı,
• Deplasman takımı için son 5 deplasman maçı

okunur. Bu maçlardan sarı kart ortalamaları ve mümkünse kırmızı kart ortalamaları hesaplanır.

Beklenen toplam kart şu şekilde oluşur:

Beklenen toplam = Ev sahibinin sarı kart ortalaması + Deplasmanın sarı kart ortalaması (+ iki taraf için de biliniyorsa kırmızı kart ortalamaları)

Örneğin ev sahibi son 5 iç saha maçında sırasıyla 2, 1, 3, 2 ve 2 sarı kart görmüş olsun. Ortalaması 2,0'dır. Deplasman takımı son 5 deplasman maçında 3, 2, 2, 4 ve 1 sarı kart görmüş olsun. Ortalaması 2,4'tür. Beklenen sarı kart toplamı 4,4 olur. İki takımın kırmızı kart verisi de eksiksizse kırmızı ortalamalar buna eklenir.

Kırmızı kart ne zaman hesaba katılmaz?

Kırmızı kart ortalaması yalnızca örneklemdeki bütün maçlarda veri mevcutsa hesaplanır. Tek bir bilinmeyen bile varsa o takımın kırmızı kart ortalaması üretilmez. İki takımdan birinin kırmızı ortalaması yoksa beklenen toplam yalnızca sarı kartlardan oluşur. Bilinmeyeni sıfır sayıp toplama katmak, olmayan bir kesinlik üretirdi.

İlk yarı kart beklentisi

Ekran, veri yeterliyse beklenen ilk yarı kartı değerini de gösterir. Bu değer yalnızca örneklemdeki bütün maçlarda ilk yarı sarı kart bilgisi varsa yazılır. Eksikse boş kalır ve maç toplamı hesabını etkilemez. İlk yarı kırmızı kartı bu toplama katılmaz, çünkü çok seyrektir ve kaynakta çoğu zaman boş gelir.

Hakem verisi neden yok?

Kart değerlendirmesinde hakemin önemli bir etken olduğunu biliyoruz. Ama kullandığımız istatistik kaynağı hakemin adını verse de hakem bazlı kart istatistiği vermiyor. Bir hakemin geçmiş maçlarındaki kart ortalamasını güvenilir şekilde hesaplayacak veri elimizde yok.

Bu yüzden ekranda hakem ortalaması gösterilmez. Elimizde olmayan bir veriyi tahminle üretmek, ekrandaki diğer sayıların güvenilirliğini de zedelerdi. Hakem bilgisini kendi değerlendirmenize katmak istiyorsanız, bunu ekrandaki takım ortalamalarının dışında, ayrı bir bilgi olarak ele almanızı öneririz.

Okurken dikkat edilecek noktalar

Beş maç ve uç değerler

Kart sayıları maçtan maça büyük dalgalanma gösterebilir. Gergin bir maçta görülen 6 sarı kart, beş maçlık ortalamayı belirgin şekilde yükseltir. Ortalamanın yanında beş değerin tek tek dağılımına bakmak bu yüzden önemlidir.

Lig farkı

Son maçlar aranırken lig ve sezon filtresi uygulanmaz. Farklı liglerin hakemlik kültürü farklı olabilir; bir takımın kupa maçındaki kart sayısı lig maçından farklı bir ortamda ölçülmüş olabilir.

Maç bağlamı

Derbi, şampiyonluk ya da düşme yarışı gibi bağlamlar geçmiş ortalamada görünmez. Ortalama, "maç olağan seyrederse" sorusunun cevabıdır. Bağlamı değerlendirmek kullanıcıya kalır.

Ekran adım adım nasıl kullanılır?

1. Günü seçin. Ekran seçtiğiniz tarihin maçlarını listeler.
2. Beklenen karta göre sıralayın. Kart potansiyeli en yüksek maçlar başa gelir.
3. Maçı açın. "Analizi Gör" ile iki takımın iç saha ve deplasman sarı/kırmızı ortalamalarını, beklenen toplamı ve varsa beklenen ilk yarı kartını görürsünüz.
4. Tamamlanan maçları inceleyin. Dünün maçlarında beklenen değeri gerçekleşen kart sayısıyla karşılaştırmak, yöntemin ne zaman isabetli, ne zaman sapmalı olduğunu görmenin en somut yoludur.
5. Kaydedin. Dikkat çeken bir maçı Analiz Masam listenize ekleyebilirsiniz.

Kart ve korner değerlendirmesinin farkı

Kart ve korner analizi aynı yapıyı kullanır: son 5 iç saha ve deplasman maçı, iki taraflı ortalama ve "yetersiz veri" durumunda sayı üretmeme. Fark verinin doğasındadır:

Korner tarafının ayrıntıları için korner analizi rehberine bakabilirsiniz.

Beklenen kartı bir çizgiyle karşılaştırmak

Kart alt/üst marketleri genellikle 3,5, 4,5 ya da 5,5 gibi yarımlı çizgilerle kurulur. Beklenen değeri çizgiyle karşılaştırırken asıl soru, aradaki farkın küçük örneklemin doğal dalgalanmasını aşıp aşmadığıdır.

Diyelim ki beklenen sarı kart toplamı 4,4 ve çizgi 4,5. Aradaki 0,1'lik fark anlamsızdır; iki sonuç da eşit derecede makuldür. Beklenen toplam 6,2 ve çizgi 4,5 ise fark belirgindir, ama bu kez beş maçın tek tek değerlerine bakmak gerekir. Ortalamayı tek bir uç maç mı yukarı çekiyor, yoksa beş maç da benzer seviyede mi?

Üç ek kontrol de işe yarar:

• Kırmızı kart dahil mi? Ekrandaki beklenen toplam kırmızı kartı yalnızca iki tarafın verisi eksiksizse içerir. Oynadığınız marketin kırmızı kartı nasıl saydığını ayrıca kontrol etmek gerekir.
• Maçın bağlamı: Derbi ya da kritik bir puan maçı, ortalamanın yukarısında bir kart sayısına işaret edebilir. Bu, sayıyla değil sizin değerlendirmenizle eklenecek bir bilgidir.
• İlk yarı: İlk yarı kart çizgileri çok daha düşüktür ve tek bir kart sonucu değiştirir. İlk yarı beklentisi varsa onu ayrı okuyun.

Kart tahminleri sayfası

Kart Analizi ekranı seçtiğiniz gün için anlık hesaplanan ortalamaları gösterir. Kart Tahminleri sayfası ise yayınlanmış kayıtları listeler. Bu kayıtlar maç bittiğinde gerçek kart sayısıyla sonuçlandırılır ve geçmişte durur.

Analiz sırasında istatistiği nasıl yorumlamanız gerektiğine dair genel ilkeleri veriyi doğru yorumlama yazısında bulabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Kırmızı kart verisi neden bazen gösterilmiyor?

Çünkü sağlayıcı bazı maçlarda kırmızı kart alanını hiç göndermiyor. Bu durumda değer "bilinmiyor" olarak saklanır ve sıfır kabul edilmez. Örneklemde tek bir bilinmeyen olsa bile o takımın kırmızı kart ortalaması hesaplanmaz.

Hakem kart ortalaması kullanılıyor mu?

Hayır. Kullanılan istatistik kaynağı hakem adını veriyor ama hakem bazlı kart istatistiği vermiyor. Elimizde olmayan bir veri toplanmaz ve gösterilmez.

İlk yarı kart beklentisi her maçta var mı?

Hayır. İlk yarı kart beklentisi yalnızca iki takımın örneklemindeki bütün maçlarda ilk yarı sarı kart verisi bulunduğunda gösterilir.

"Yetersiz veri" ne demek?

İlgili takım için gereken sayıda geçmiş maçın kart verisi bulunamadı demektir. Bu durumda ortalama hesaplanmaz ve maç için sayı gösterilmez.

Bu ekran kimlere açık?

Kart ekranı üyelik paketine bağlı bir araçtır. Yöntem açıklaması sayfada herkese açıktır.

Bir sonraki adım

Aracı kullanmaya başlamadan önce son birkaç günün tamamlanmış maçlarına bakın ve beklenen kart ile gerçekleşen kart arasındaki farkları not edin. Kart istatistiğinin ne kadar dalgalı olduğunu kendi gözünüzle görmek, bugünün maçlarındaki sayıları daha gerçekçi okumanızı sağlar.

Kart Analizi · Kart Tahminleri · Korner Analizi