Aralık mı, Tolerans mı? | Doğru Oran Bandını Seçmek
Bant genişliği analizin sonucunu belirleyen tek karar. Dar bant temiz ama boş, geniş bant kalabalık ama bulanık sonuç verir; ikisi arasında nasıl seçim yapılır.
Önceki derste ekranı tanıdık. Bu derste tek bir soru var: bandı nasıl seçeceksiniz? Bu seçim sonucu her şeyden çok etkiler.
İki yol
| Yöntem | Nasıl | Ne zaman |
|---|---|---|
| Aralık | alt ve üst sınırı elle yazarsınız (1,70 – 1,90) | belirli bir oran seviyesini genel olarak incelerken |
| ± Tolerans | tek bir oran + yüzde (1,80 ±%5) | elinizde somut bir maç ve onun oranı varken |
Somut bir maç varsa sorunuz zaten şudur: "bu orana yakın maçlarda geçmişte ne olmuş?" — tolerans bu soruyu doğrudan sorar.
Asıl denge
Sayfanın kendi sınırı:
Dar bir bant seçmek örneklemi hızla küçültür; birkaç maçlık örneklemden çıkan yüzde yanıltıcıdır.
- Bandı daralttıkça → benzerlik artar, güven azalır
- Bandı genişlettikçe → güven artar, maçlar birbirine daha az benzer
Doğru cevap ortada bir yerdedir ve markete göre değişir.
Neden orantılı (yüzdesel) bant?
Sabit genişlikli bir bant düşük ve yüksek oranlarda aynı anlama gelmez:
- 0,05'lik bir aralık, 1,05 oranında yaklaşık %5'tir
- Aynı 0,05, 18,00 oranında %1'in bile çok altındadır
Yüzdeyle tanımlanan tolerans bu sorunu ortadan kaldırır.
Pratik yöntem
- Dar bir toleransla başlayın.
- Sonuçtaki örneklem sayısına bakın.
- Örneklem çok küçükse toleransı bir kademe genişletin.
- Yeterli örnekleme ulaştığınızda durun — daha fazla genişletmeyin.
Amacınız en yüksek yüzdeyi bulmak değil, güvenilir bir yüzdeye ulaşmaktır.
Bir uyarı
Bandı istediğiniz sonucu görene kadar oynatmak analiz değildir. Bant seçimini sonuca göre değil soruya göre yapın — ve hangi bandı seçtiğinizi not edin ki sonradan kendinizi kontrol edebilesiniz.